Imelda, ziekenhuis, zorg, innovatie, creativiteit, innoveren, healthcare, audit, innometrikz, innovatiecultuur, organisatiecultuur, medewerkers, bottom up, organisatieontwikkeling, bevraging, assessment, strategie, innovatiestrategie, wendbaar, Bedenk, workshop, roadmap, rapport, wetenschappelijk onderbouwd, evidence based

Imelda ziekenhuis: van goede wil naar gestructureerde vernieuwing

Het Imelda ziekenhuis in Bonheiden telt 502 bedden, zo’n 1700 medewerkers en 180 artsen. Na twee jaar experimenteren met innovatie was de wil er, maar het kader ontbrak.

Een Innometrikz®-audit met 31 diepgaande interviews bracht het ziekenhuis scherp in beeld: op de grens van starter naar groeier. Inmiddels zijn vijf strategische pijlers gedefinieerd, loopt er een roadmap voor 24 maanden en is de uitrol gestart met het leiderschapsteam.

Muriel Verreth (directeur IT, Data en Innovatie) en Nina Van Dyck (stafmedewerker Innovatie) vertellen hoe dat traject liep.

De wil was er, het kader niet

Enkele jaren geleden besloten de raad van bestuur, de directie en de medische raad om structureel in te zetten op innovatie. Er werd budget vrijgemaakt voor een periode van zeven jaar. Al snel startte een innovatiecomité en werd een open oproep gelanceerd voor ideeën.

Muriel: “Er zijn altijd innovatieve artsen geweest, maar we wilden meer structuur geven. We deden een oproep via een intranetpagina. Er was een grote instroom, maar we merkten direct dat er zonder structuur of criteria weinig ideeën tot een project werden omgevormd.”

Dat inzicht leidde tot de beslissing om externe begeleiding te zoeken. Imelda sprak met meerdere partijen.

Muriel: “Het ziekenhuis is zeer operationeel. We hebben een pragmatische aanpak nodig: concreet, tastbaar, met gezond verstand. Andere partijen kwamen met high-level governance. Wij wilden dingen doen die de medewerkers echt voelen.”

Ninal: “En de combinatie met het wetenschappelijke model creëerde geloofwaardigheid. Het pragmatische maar ook de empirisch bewezen onderbouwing. Dat heb je nodig in een ziekenhuiscontext.”

Eerst de strategie scherp stellen

Voordat er gemeten werd, moest er een fundament gelegd worden. Want iedereen sprak over innovatie, maar niemand bedoelde hetzelfde. Bedenk begeleidde strategische workshops met het topmanagement om drie zaken helder te krijgen: wat verstaan we onder innovatie binnen Imelda? Op welke domeinen willen we focussen? En hoe willen we dat aanvliegen?

Dat leverde een heldere definitie op: “Innovatie binnen Imelda is de succesvolle ontwikkeling en implementatie van ideeën die minstens nieuw zijn voor de organisatie en die nuttig zijn voor patiënten of medewerkers.”
Geen grote uitvindingen, wel een bewuste keuze als early adopter: actief trends scannen en snel volgen wanneer die opportuun zijn.

Er werden vijf strategische pijlers gedefinieerd: innovatie als onderdeel van de organisatiecultuur, AI en data gedreven beslissen, preventieve geneeskunde, gepersonaliseerde geneeskunde en ondernemerschap.

Muriel: “Die pijlers werken als een kapstok en geven duidelijk richting in het definiëren van initiatieven op de roadmap. Ik ben blij dat we van cultuur een aparte pijler hebben gemaakt.”

Een nulmeting die de ogen opent

Met de strategie als kompas voerde Bedenk een Innometrikz®-audit uit in twee stappen: eerst een brede digitale bevraging onder alle medewerkers, daarna 31 diepgaande interviews met een doorsnede van het ziekenhuis. De resultaten toonden een organisatie op de grens van starter naar groeier: veel goede wil, maar ook concrete uitdagingen:

De hoge werkdruk in de zorg laat weinig ruimte voor vernieuwing. Visie en strategie waren onvoldoende doorvertaald tot op teamniveau. Gestructureerd innoveren op teamniveau komt nauwelijks voor. En diensthoofden spelen een cruciale rol, maar vormden op dat moment vaak een bottleneck: zij bepalen in hoge mate of informatie van bovenaf de vloer bereikt en of ideeën van de vloer tot boven geraken.

Muriel: “Wat ik bemoedigend vond: er zijn echt veel mensen die wíllen meewerken aan innovatie. Ook al worden ze soms afgeblokt door omstandigheden. Die bereidheid is er. We moeten alleen het kader creëren waarin het kan.”

Een opvallende bevinding: verpleegkundigen worden in hun opleiding geleerd om niet af te wijken van procedures. Om hen creatief te laten zijn, is een kader nodig.

Muriel: “Ideeën van artsen waren vaak beter ontwikkeld. Verpleegkundigen misten de tools om hun goede ideeën om te zetten in projecten. Die kloof willen we dichten.”

Nina: “Ik kwam uit de consultancy en het verbaasde mij dat sommige teams bijna geen overleg hebben. En een ziekenhuis werkt niet met bonussen voor prestaties. Je moet het echt uit de cultuur halen.”

Nina: “De kwalitatieve interviews waren echte eyeopeners. Je denkt dat je laagdrempelig bent, maar uit de bevraging bleek dat dit niet zo was. Het hielp ook dat het van een derde partij kwam. Mensen durfden anoniem meer te zeggen.”

Quote icoon
Innovatie hoeft overigens niet altijd high-tech of AI te zijn. Het kan net zo goed over het welzijn van je medewerkers gaan

De directie herkent zich

Toen Bedenk het rapport presenteerde aan de voltallige directie, was de reactie unaniem positief.

Muriel: “Directieleden konden zich identificeren met hun achterban. Het ging breder dan innovatie. Het ging ook over hoe mensen functioneren en wat ze van hun leidinggevenden vinden. Dat rapport is een geobjectiveerde hefboom geworden.”

Op basis van de audit stelde Bedenk een roadmap op voor 24 maanden. De eerste stap: het managementteam meenemen in de resultaten, de roadmap en hun rol in het aansturen van vernieuwing. Want zonder leiders die het gedachtegoed dragen, landt het niet op de werkvloer. 

De toekomst

Nina verwerkt alle informatie vervolgens in een concreet plan: Er komen vraag gestuurde challenges, een herlancering van het innovatieprogramma en een nauwe samenwerking met communicatie om successen zichtbaar te maken.
Maar als je hen vraagt waar ze het meest naar uitkijken, gaat het niet over structuren of plannen. Het gaat over mensen.

Nina: “Ik zie medewerkers die vastlopen in problemen en daar moedeloos van worden. Ik wil dat we die moedeloosheid kunnen ombuigen naar een houding van: misschien kan ik hiermee aan de slag. Dat is voor mij de echte verandering.”

“Ik kijk uit naar de perceptiewijziging. Naar het moment dat innovatie niet meer iets is van een comité, maar van iedereen. En naar het vieren van successen. Dat doen we nog veel te weinig. In een ziekenhuis is ‘je job goed doen maar normaal’. Maar als we willen dat mensen zich uitsteken, moeten we dat ook zichtbaar waarderen.”

Muriel: “Mijn tip aan collega’s in andere organisaties: pak het aan met een klein team in plaats van alleen. De discussie en de verschillende standpunten brengen je verder. Kijk naar ons: wij hebben profielen in het team die ervaring hebben met zowel IT, financiën als projectmanagement. Die multidisciplinariteit is cruciaal.”

En dan voegt ze er met een glimlach aan toe: “Innovatie hoeft overigens niet altijd high-tech of AI te zijn. Het kan net zo goed over het welzijn van je medewerkers gaan. En in een ziekenhuis is dat misschien wel het belangrijkste.”

Bedenk begeleidt Imelda ziekenhuis in het structureel verankeren van innovatie. Het traject omvat strategische workshops met het topmanagement om de innovatiestrategie vast te leggen, een volledige Innometrikz®-audit (kwantitatief en kwalitatief, met 31 interviews), een roadmap voor 24 maanden en de begeleiding van de uitrol, gestart met het meenemen van het leiderschapsteam in hun rol als aanjager van vernieuwing.

Meer informatie?

Download nu onze gratis whitepaper!

Download

Wil je weten waar jouw organisatie nu staat?

Doe de quicktest en ontvang dadelijk een eerste rapport met tips

Doe de test